دیجیتال مارکتینگ، راز بقای کسب و کارها در قرن ۲۱ است. کسب و کارهایی که به حضور در دنیای سنتی اصرار دارند، نه تنها رشد و بقای طولانی‌ مدتشان را به چالش می‌کشند، بلکه زمینه فراموش شدن خود را هم فراهم می‌کنند. دنیای دیجیتال با امکانات فوق‌العاده‌ خود این فرصت را در اختیار کسب و کارها قرار می‌دهد تا خیلی ساده‌تر و با سرعت و کیفیت بیشتری به کسب درآمد بپردازند. برای چشیدن طعم پیروزی در دنیای دیجیتال باید از رمز و راز بازاریابی در دنیای وب باخبر شوید. در این قسمت از «دیجیتالینگ» به سراغ «دیجیتال مارکتینگ» می‌رویم تا اول بدانیم دیجیتال مارکتینگ چیست و بعد با جنبه‌های پنهان این ماجرا بیشتر آشنا شویم. با ما همراه باشید.

 

 

قرار است چه چیزهایی را با هم یاد بگیریم؟

  • با مفهوم دیجیتال مارکتینگ بیشتر آشنا می‌شویم.
  • علت اهمیت بازاریابی دیجیتال را جویا می‌شویم.
  • به معرفی شاخه‌های (Digital Marketing) می‌پردازیم.
  • راهی برای یافتن شاخه مورد علاقه خود در بازاریابی دیجیتال پیدا می‌کنیم.
  • علت اهمیت به روز بودن در دنیای دیجیتال مارکتینگ را موشکافی می‌کنیم.
  • مزیت قابل اندازه‌گیری بودن (Digital Marketing) را بررسی می‌کنیم.
  • می‌فهمیم که چرا استفاده از بازاریابی دیجیتال، باعث صرفه‌جویی در هزینه‌ها می‌شود.
  • مزیت بهینه‌سازی لحظه‌ای در دیجیتال مارکتینگ را در قالب یک مثال، موشکافی می‌کنیم.
  • علت افزایش سرعت رشد کسب و کار در (Digital Marketing) را مورد بررسی قرار می‌دهیم.
  • می‌فهمیم که چگونه بازاریابی دیجیتال باعث کاهش فاصله بین بیزنس‌ها و مشتریان می‌شود.

 

بازاریابی چیست؟

برای تعریف «بازاریابی دیجیتال» (Digital Marketing) بهتر است قبل از هر کاری، «بازاریابی» را تعریف کنیم. با وجود آنکه تعریف‌های مختلفی برای بازاریابی وجود دارند اما من تعریفی که «انجمن اساتید بازاریابی» در آمریکا بیان کرده‌اند را به مفهوم اصلی بازاریابی نزدیک‌تر دیدم.

این انجمن در سال ۱۹۳۵ بازاریابی را این‌گونه تعریف کرد: «بازاریابی اجرای فعالیت‌هایی در فضای کسب و کار ما است که جریان کالا و خدمات را از تولیدکننده به سمت مصرف کننده هدایت می‌کند

بازاریابی دیجیتال گیف

منظور از دیجیتال مارکتینگ چیست؟

با در نظر گرفتن این تعریف، بازاریابی دیجیتال هر نوع فعالیت بازاریابی که در فضای دیجیتال صورت بگیرد را شامل می‌شود. منظور از «هر نوع فعالیت»، یعنی تمام کارهایی که در زمینه بازاریابی انجام می‌دهیم؛ مثل معرفی خدمات یا محصولاتمان به مشتریان هدف.

منظور از «فضای دیجیتال» هم یعنی هر چیزی که در فضای وب و دیجیتال وجود دارد که شامل وب‌سایت‌ها، اپلیکیشن‌ها و هر امکانی است که شاید در آینده به فضای وب افزوده شود.

تعریف دیگری از سایت معتبر هاب اسپات برای بازاریابی دیجیتال وجود دارد که می‌گوید: «بازاریابی دیجیتال مجموعه‌ای از ابزارها و فعالیت‌هایی است که برای بازاریابی محصولات و خدمات در بستر دیجیتال مورد استفاده قرار می‌گیرد.» از این تعریف متوجه می‌شویم که در فضای دیجیتال، ابزارهای زیادی برای بازاریابی وجود دارند. ما هم که با کمک ابزارها بازاریابی می‌کنیم «بازاریاب دیجیتال» نامیده می‌شویم.

چرا دیجیتال مارکتینگ مهم است؟

چرا دیجیتال مارکتینگ مهم است؟

اگر بخواهیم کمی عمیق‌تر به اهمیت دیجیتال مارکتینگ اشاره کنیم می‌توانیم سری به چندین سال گذشته، زمانی که خبری از دنیای دیجیتال در زندگی ما نبود بزنیم. در آن روزها مردم تمایل بیشتری به خواندن کتاب‌ها و روزنامه‌های کاغذی داشتند. به همین دلیل بازاریاب‌ها نیز بیشتر از روش بازاریابی سنتی برای تشویق مردم به خرید یک محصول یا خدمت استفاده می‌کردند.

اما با باز شدن دنیای دیجیتال به روی مردم و روی کار آمدن اپلیکیشن‌ها و وب‌سایت‌ها مخاطبان اصلی آن محصولات و خدمات، بیشتر زمان خود را به حضور در این دنیای تازه اختصاص دادند. در نتیجه، بازاریاب‌ها نیز باید به دنیای دیجیتال کوچ می‌کردند تا بتوانند باز هم برای محصولات و خدمات خود مشتری پیدا کنند.و امروزه که در دوران کرونا به سر میبریم اهمیت دیجیتال مارکتینگ بیش از پیش شده است.

ابزارهایی که در بازاریابی سنتی به کار می‌رفت شامل تلویزیون، بیلبوردها، رادیو و مواردی از این دست بودند. اما در دنیای دیجیتال، تبلیغ بنری در سطح شهر به یک بنر دیجیتالی تغییر ماهیت داد که در جایگاه‌های تبلیغاتی سایت‌ها قرار می‌گرفت.

به همین ترتیب روش‌های زیادی برای تبلیغات و بازاریابی در دنیای دیجیتال آشکار شدند که در بازاریابی سنتی خبری از آنها نبود. در واقع، یکی از بزرگ‌ترین مزیت‌های بازاریابی دیجیتالی به دست آوردن داده‌هایی است که می‌توانید با کمک آنها میزان اثربخشی یک کمپین بازاریابی را اندازه‌گیری کنید.

شاخه های دیجیتال مارکتینگ

آشنایی با شاخه‌های دیجیتال مارکتینگ

بازاریابی دیجیتالی شاخه‌های فراوانی دارد. مانند:

بنابراین به کار بردن عبارت «بازاریابی دیجیتال» به این معنا نیست که ما دقیقا می‌دانیم در مورد چه نوع بازاریابی در فضای دیجیتال صحبت می‌کنیم. چون همان‌طور که با هم دیدیم بازاریابی دیجیتال شاخه‌های زیادی دارد و همین مورد یکی از جذابیت‌های این بازاریابی به شمار می‌رود.

در واقع، کسی نمی‌تواند ادعا کند که به عنوان یک دیجیتال مارکتر در تمام این زمینه‌ها متخصص است. چون عمیق شدن در هر کدام از این شاخه‌ها به صرف زمان بسیار زیادی نیاز دارد. مثلا من با وجود آنکه تجربه و مطالعه در زمینه اپ مارکتینگ دارم اما خودم را یک اپ مارکتر یا بازاریاب اپلیکیشن معرفی نمی‌کنم.

داستان برخی دیگر از کاربران کمی پیچیده‌تر است. آنها به دنبال این نیستند که به یک دیجیتال مارکتر تبدیل شوند. آنها مدیر یک وب‌سایت هستند و فقط می‌خواهند راهی برای بازاریابی در فضای دیجیتال پیدا کنند. اگر شما هم جزو این دسته از کاربران هستید باید روی چند شاخه اصلی کار کنید و دانش خود را در آن زمینه افزایش دهید.

به عنوان مثال، شاخه‌هایی مانند «سئو»، «بازاریابی در شبکه‌های اجتماعی» و «بازاریابی محتوایی» از مواردی هستند که باید مهارت خود را در آنها افزایش دهید. به ویژه بازاریابی محتوایی، شاخه‌ای است که حتی افراد خارج از دنیای مارکتینگ هم باید از آن اطلاع داشته باشند.

پوشیدن کفش‌های آهنی برای پیدا کردن شاخه مورد علاقه در دیجیتال مارکتینگ

شاید این پرسش‌ها برایتان پیش بیاید که:

  • باید در کدام یک از این شاخه‌ها فعالیت کنیم؟
  • کدام‌یک مهم‌تر هستند؟
  • آیا اصلا لازم است با همه این شاخه‌ها آشنا شویم؟

در پاسخ باید به شما بگویم که به عنوان یک بازاریاب در فضای دیجیتال باید با شاخه‌های مختلف این موضوع آشنایی داشته باشید. اما این بدان معنا نیست که باید در همه آنها عمیق شوید.

چون هر کدام از این شاخه‌ها دنیایی را به خودش اختصاص داده است. اگر بخواهید در آینده به عنوان یک مدیر دیجیتال مارکتینگ فعالیت کنید باید در هر کدام از این شاخه‌ها دستی داشته باشید تا بتوانید مدیر خوبی برای تیم خود باشید.

شاید ما در ایران شغل‌هایی مانند «ایمیل مارکتر» یا «بازاریاب اپلیکیشن» نداشته باشیم اما در سازمان‌های بزرگ خارجی برای هر کدام از این شاخه‌ها یک تیم را در نظر گرفته‌اند که به طور ویژه روی آن بخش کار می‌کنند. البته شاید بتوان گفت که در دیجی کالا و سایر استارتاپ‌های بزرگ این موضوع اتفاق افتاده است.

در مورد اینک کدام تخصص اولویت بیشتری دارد یا در اصطلاح ترند است نباید به مقاله‌های خارجی استناد کنیم. چون واقعا ماجرای دیجیتال مارکتینگ در ایران با خارج از کشور متفاوت است. شاید در خارج از کشور و در یک بازه زمانی یکسان، ویدیو مارکتینگ ترند شود اما در ایران به شاخه دیگری از بازاریابی دیجیتال بپردازند.

البته بخشی از این موضوع به علاقه خودتان بازمی‌گردد. در مورد خودم، من سعی کردم که شاخه‌های مختلف بازاریابی دیجیتال را تجربه کنم تا از این راه بتوانم علاقه خودم را بیابم.

دیجیتال مارکتر به روز

چرا در دیجیتال مارکتینگ باید به روز باشیم؟

نه تنها دیجیتال مارکتینگ، بلکه در هر زمینه‌ای که کار می‌کنید باید خودتان را به روز نگه دارید. حتی اگر در یک زمینه مدرک دکتری یا مهندسی داشته باشید باید مدام در آن زمینه مطالعه کنید و از آخرین تغییرات در حوزه کاری خود با خبر شوید. این ماجرا برای بازاریابی دیجیتال با شتاب بیشتری اتفاق می‌افتد.

چون ابزارهای بسیار زیادی در زمینه بازاریابی آن هم به صورت دیجیتال وجود دارند که در فاصله زمانی کوتاهی آپدیت‌های جدید خود را ارائه می‌دهند. گاهی این به‌روزرسانی‌ها باعث می‌شوند که دانسته‌های قبلی‌تان از آن ابزار دیگر کارایی لازم را نداشته باشند. مثلا سئو را در نظر بگیرید. گوگل مرتب الگوریتم‌های خود را تغییر می‌دهد. حتی بعضی از آنها را حذف کرده و الگوریتم‌های دیگری را معرفی می‌کند.

پس اگر به عنوان یک کارشناس سئو، اطلاعات شما مربوط به سال گذشته باشند کارایی خود را از دست می‌دهید. حتی می‌توانم بگویم که گذر سال‌ها در دنیای دیجیتال با گذر سال‌های زمینی فرق می‌کند. شاید یک سال دیجیتالی برابر با ۱۰ سال زمینی باشد! بنابراین باید همیشه بخشی از درآمد و زمانتان را روی یادگیری چیزهای جدید در زمینه کاری‌تان بگذارید.

دیجیتال مارکتینگ

در دیجیتال مارکتینگ تقریبا می‌توانید سیر تا پیاز همه‌چیز را اندازه‌گیری کنید

یکی از مهم‌ترین مزایای دیجیتال مارکتینگ، قابل اندازه‌گیری بودن آن است. این بدان معنی است که وقتی ما در فضای دیجیتال، کاری را انجام می‌دهیم، مثلا یک محتوا را منتشر یا محصولی را معرفی می‌کنیم، می‌توانیم ماجراهایی که بر آن محتواها می‌گذرد را اندازه‌گیری کنیم. حالا این اندازه‌گیری به چه معنا است؟ برایتان می‌گویم.

تصور کنید من همین الان یک پادکست را در کانال تلگرام می‌گذارم. بعد از یک روز متوجه می‌شوم که چقدر بازدید خورده، چند بار و در چه جاهایی به اشتراک گذاشته شده است یا چه کسانی آن را برای یکدیگر فوروارد کرده‌اند. بعد من آن را با پادکست‌های قبلی خودم مقایسه می‌کنم و می‌بینم که کدام‌یک از آنها بیشتر به اشتراک گذاشته شده‌اند؟

در کدام پادکست، افراد بیشتری به من پیام داده‌اند؟ چه سوال‌هایی پرسیدند؟ و به این ترتیب، با استفاده از اندازه‌گیری‌هایی که می‌کنم و آمارهایی که تلگرام در اختیار من قرار می‌دهد، می‌توانم بفهمم که موضوع صحبت من چقدر برای مخاطبانم جذابیت دارد؟

حالا این روند را با اتفاقی که در جریان بازاریابی سنتی می‌افتد مقایسه کنید. تصور کنید که من محتوایی را در یک مجله منتشر می‌کنم و هزار نفر آن مجله را خریداری می‌کنند. آیا راهی وجود دارد که بفهمیم محتوایی که من نوشتم چند بار خوانده شده یا اصلا دیده شده است؟ راهی برای ارزیابی این موارد وجود ندارد. بنابراین داده‌ای در کار نیست که من بتوانم با استفاده از آن کیفیت عملکرد و میزان استقبال کاربران از محتوایم را اندازه‌گیری کنم و راهکارهایی برای بهتر شدن آن ارائه دهم.

اصلا بیایید یک مثال تبلیغاتی بزنیم. مثلا شما در ۱۰ وب‌سایت مختلف، بنرهای تبلیغاتی سایتتان را قرار می‌دهید و کاربر را تشویق به کلیک روی بنر و ورود به وب‌سایت می‌کنید. این هم کاملا قابل اندازه‌گیری است. شما می‌توانید مواردی مثل:

  • تعداد کاربرانی که از هر وب‌سایت وارد سایتتان شده‌اند.
  • تعداد کاربرانی که بعد از ورود، از سایت شما خرید کردند.
  • مد زمانی که کاربران در سایتتان مانده‌اند.
  • صفحه‌های که از آنها دیدن کردند.
  • تعداد بازدیدکنندگانی که از صفحه اصلی سایت دیدن کرده‌اند.
  • و…

را به راحتی اندازه‌گیری کنید. این داده‌ها به شما کمک می‌کنند که سایت‌های پربازده برای تبلیغ را شناسایی کنید، نقطه‌های ضعف و قوت وب‌سایت خود را بشناسید و برای بهینه کردن آن اقدام کنید. اما در بازاریابی سنتی، وقتی شما در ده مکان مختلف برای کسب و کارتان تبلیغات انجام می‌دهید، نمی‌توانید داده‌های مشابه را اندازه‌گیری کنید. واقعا چنین کاری بسیار سخت و حتی گاهی غیرممکن است.

دیجیتال مارکتینگ و فرصت استفاده هوشمندانه از بودجه

وقتی بتوانیم داده‌هایمان را خوب اندازه‌گیری کنیم توانایی مصرف درست و عاقلانه بودجه خود را نیز به دست می‌آوریم. این مورد را در نظر داشته باشید که شما نمی‌توانید تنها یک بار برای محصولات و خدمات خود بازاریابی کنید. بلکه باید یک بودجه مشخص را برای تبلیغات کنار بگذارید.

بودجه بازاریابی دیجیتال

آیا دیجیتال مارکتینگ ارزان است؟

عده‌ای فکر می‌کنند که دیجیتال مارکتینگ روش ارزانی است. من این را قبول ندارم.

در واقع، فکر می‌کنم ریشه این اشتباه در ترجمه غلطی باشد که اولین بار درباره این موضوع صورت گرفت. با این وجود، وقتی ما بتوانیم داده‌های حاصل از اقدام‌های قبلی خودمان را اندازه‌گیری کرده و آنها را تحلیل کنیم، می‌توانیم بخش‌هایی که بیشترین آورده را برایمان دارند شناسایی کرده و بودجه خود را هوشمندانه‌تر مصرف کنیم. پس دیجیتال مارکتینگ ارزان نیست اما مقرون به صرفه است.

دیجیتال مارکتینگ، پل‌های پشت سرتان را آباد نگه می‌دارد

بهینه‌سازی لحظه‌ای هم مزیت بسیار مهمی در مورد دیجیتال مارکتینگ است. اجازه بدهید مثالی برایتان بزنم. تصور کنید شما برای تابستان یک کمپین دو هفته‌ای را در نظر گرفته‌اید. بعد از مهیا کردن چیزهای لازم مثل متن‌ها، صفحه فرود یا لندینگ، مشخص کردن اهداف کمپین و مواردی از این دست، کمپین را راه‌اندازی می‌کنید.

بعد از دو روز از آغاز کمپین متوجه می‌شوید که متن صفحه لندینگ پیج خیلی کوتاه است یا اگر به جای متن از ویدیو استفاده کنید، بازخورد بهتری می‌گیرید. خیلی راحت می‌توانید در وسط کمپین این بهینه‌سازی را اجرا کنید. در کمپین بازاریابی سنتی معمولا چیزی به این شکل، قابل بهینه سازی نیست.

در دیجیتال مارکتینگ، موضوعی داریم به نام «آزمون آ/ب» (A/B testing) به این معنی که شما دو صفحه فرود متفاوت در سایتتان آماده می‌کنید و مثلا در یکی از صفحه‌ها از دکمه سبز و در دیگر از دکمه قرمز استفاده می‌کنید. بعد از چند روز از آغاز کمپین متوجه می‌شوید که دکمه سبز با مفهوم موفقیت، تاثیر بیشتری در جذب کاربران دارد. باز هم به راحتی می‌توانید تغییر را انجام دهید. در مطلبی دیگر راجع به A/B تستینگ مفصل صحبت کردیم.

استفاده از دیجیتال مارکتینگ، سرعت رشد را افزایش می‌دهد

در بازاریابی سنتی زمان بسیاری زیادی لازم است تا مشتریان ما را بشناسند، به ما اعتماد کنند و در انتها محصولات یا خدمات ما را مورد استفاده قرار دهند. اما در فضای وب، این اتفاق معمولا سریع‌تر رخ می‌دهد به شرطی که به درستی اجرا شود. مثلا یک پیج اینستاگرامی را در نظر بگیرید.

این پیج با تولید محتوای مفید و باکیفیت مخاطبان زیادی را جذب می‌کند و در فاصله زمانی مناسب اعتماد سازی و فروش را برای خود محیا می‌کند.

بازاریابی دیجیتالی، فاصله بین شما و مشتریانتان را بسیار کاهش می‌دهد

فرآیند گرفتن بازخوردها در فضای دیجیتال بسیار سریع است. مثلا وقتی یک پست را در اینستاگرام منتشر می‌کنیم، خیلی سریع با واکنش افراد مختلف روبه‌رو می‌شویم. این ماجرا در مورد توییتر، وب‌سایت و حتی ایمیل‌هایی که به ما ارسال می‌شوند هم اتفاق می‌افتد. دریافت سریع این فیدبک‌ها به ما کمک می‌کند تا بتوانیم کارمان را بهینه‌سازی کنیم.

چون به واسطه این بازخوردها متوجه می‌شویم که کاربرانمان واقعا چه چیزی می‌خواهند؛ آیا از محصول یا خدمات ما راضی هستند؟ آیا شناخت ما از مخاطبمان و خواسته‌های او درست بوده است؟ تمام این ماجرا و توجهی که به آن بازخوردها می‌کنیم باعث می‌شود که خیلی سریع‌تر و راحت‌تر از کسب و کارهای سنتی، مسیر درست را پیدا کنیم.

خلاصه‌ای از آنچه با هم در نقطه صفر دیجیتال مارکتینگ گفتیم:

  • بازاریابی دیجیتال، مجموعه‌ای از ابزارها و فعالیت‌هایی است که برای بازاریابی محصولات و خدمات در بستر دیجیتال مورد استفاده قرار می‌گیرند.
  • رویکرد مردم به حضور فعال در دنیای دیجیتال، بازاریاب‌ها را بر آن داشت تا پابه‌پای کاربران وارد این فضای جدید شوند.
  • بازاریابی دیجیتال، شاخه‌های فراوانی دارد. برای کسب موفقیت در این زمینه باید یک شاخه را انتخاب کرده و در آن به تخصص برسید.
  • به روز بودن در زمینه بازاریابی دیجیتالی موضوعی حیاتی است. چون این دانش جوان، مدام در حال تغییر است.
  • قابل اندازه‌گیری بودن داده در دیجیتال مارکتینگ، یکی از جنبه‌های مثبت آن به شمار می‌رود.
  • بررسی داده‌ها در دیجیتال مارکتینگ به شما کمک می‌کند تا جلوی صرف هزینه‌های اضافی را بگیرید و کاملا هدفمند دست به اقدام بزنید.
  • در بازاریابی دیجیتالی می‌توانید با مشتریان خود خیلی راحت ارتباط برقرار کرده و بازخوردها را به صورت لحظه‌ای دریافت کنید. این موضوع سرعت پیشرفت شما را افزایش می‌دهد.

 

نظر شما چیست؟

تعریف شما از بازاریابی دیجیتال چیست؟

به جز این پنج مورد، آیا مزیت دیگری هم در مورد دیجیتال مارکتینگ به نظرتان می‌رسد؟

تا چه اندازه به بازخوردهای کاربرانتان اهمیت می‌دهید؟

آیا حاضر هستید یک خط تولید یا خدمات را به خاطر نظر مشتریانتان بازسازی یا حتی حذف کنید؟

این مطلب برای شما مفید بود؟

آیا خواندن این مقاله چیزی به دانسته‌های شما اضافه کرد؟

با نشر این محتوا، جامعه دیجیتالینگ را گسترش دهید

وبلاگ دیجیتالینگ

گپ و گفت کاربران در مورد این مقاله

4 دیدگاه در این مقاله ثبت شده است

آخرین دیدگاه ها

دیدگاه شما
لطفا دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.

فرهنگ علوی
نوشته شده در: ۲۰:۰۴ ۱۴/۰۱/۱۴۰۰

سلام دوست عزیز دوره آموزشی دیجیتیال مارکتینگ هم برگزار میکنید؟

علیرضا ابراهیمیان
نوشته شده در: ۱۲:۳۸ ۱۵/۰۱/۱۴۰۰

سلام اقای علوی امیدواریم که خوب باشید
بله در حال آماده سازی دوره های دیجیتالینگ هستیم
تا به الان دوره تلگرام مارکتینگ و تولید پادکست آماده شده که میتونین در بخش دوره‌ها مشاهده کنید

مهدی سمیعی
نوشته شده در: ۱۲:۲۲ ۰۵/۰۱/۱۴۰۰

سلام. من علاقه زیادی به مباحث دیجیتال مارکتینگ دارم و دارم رشته ی Mba میخونم. به من گفتن اگه بری گرایش مارکتینگ Mba میتونی دیجیتال مارکتینگ هم کار کنی … . بهم درست گفتن؟
ممنون می شم راهنماییم کنین.

علیرضا ابراهیمیان
نوشته شده در: ۱۳:۰۶ ۰۵/۰۱/۱۴۰۰

سلام اقای سمیعی عزیز
امیدوارم که خوب باشین
حقیقت امر این هست که رشته دانشگاهی برای دیجیتال مارکتینگ نداریم اما رشته های مرتبط به بازاریابی و مدیریت میتونه کمک حال شما باشه
البته من در کل با آموزش دانشگاهی موافق نیستم این نظر شخصیم هست که ما به دانشگاه نمیریم که مهارت کسب کنیم
بیشتر فضای دانشگاه و ارتباط با اساتید و دانشجوها هست که میتونه در مسیر شغلی ما مفید باشه
موفق باشید